Giải đặc biệt Thi Viết 2017

CHÚNG TA CÓ THẬT SỰ CẦN FORMOSA ?

Hơn một năm sau khi nhà máy thép Formosa xả thải, dải đất ven biển Miền Trung trải dài trên 250 km giờ đây vẫn đang oằn mình gánh chịu hậu quả. Ước tính, khối lượng cá bị chết tại các vùng bờ biển lên đến trên 115 tấn. Thảm họa môi trường chưa từng có này đã gây tác hại đến việc kiếm sống của hơn 200 ngàn người. Nạn nhân năng nề nhất là 41 ngàn ngư dân, vì đa số người dân địa phương từ chối không ăn cá nữa do sợ độc tố. Thảm họa cũng đã làm cho ngành du lịch suy sụp, biết bao du khách đã hủy chuyến vì sợ cá độc. Hàng loạt khách sạn và căn hộ đang xây ở vùng ngoại ô thị trấn đã bị bỏ dở vì nhà đầu tư không dám tiếp tục bỏ vốn. Được biết Formosa Hà Tĩnh chạy thử cuối năm 2015, cho ra lò 4.700 tấn thép cuộn cán nóng và 6.000 tấn than cốc. Chỉ với từng ấy sản phẩm mà Formosa đã gây ra thảm họa môi trường biển miền Trung. Thử hỏi đến lúc chạy đúng công suất 22 triệu tấn/năm khi hoàn thành đầy đủ, thì khó biết điều gì sẽ xảy ra.?.

Trong lúc người dân phải cố gắng cầm cự sống sau cơn thảm họa, thì báo chí đã liên tục loan tải những thông tin liên quan đến nhà máy Formosa khiến không ít người giật mình hoảng hốt. Đầu tiên, việc cấp giấy phép đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài, thẩm quyền của UBND tỉnh tối đa là 50 năm. Quá thời hạn này, địa phương cần báo cáo Chính phủ và khi đó, Thủ tướng, Chính phủ là người có thẩm quyền xem xét, cấp phép. Tuy nhiên, các quan chức đầy quyền lực tại Hà Tĩnh đã bỏ ngoài tai các luật lệ và quyết định cho phép Formosa được bám trụ 70 năm tại Vũng Áng. Không những thế chính quyền Hà Tĩnh còn cho phép Formosa hưởng các ưu đãi đụng trần pháp luật. Cụ thể, hiện Formosa được miễn tiền thuê đất 15 năm, miễn thuế đối với các mặt hàng tạm nhập tái xuất, miễn thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng tạo tài sản cố định... Thậm chí được vay tín dụng nước ngoài ở Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở đó, kể từ khi chính thức xây dựng nhà máy thép ở Việt Nam vào năm 2012, Formosa đã lần lượt xin nhiều cơ chế ưu đãi lạ, từ bảo hộ ngành thép bằng chính sách thuế, cho đến việc đề nghị được xây căn hộ để cho thuê hoặc bán lại cho nhân viên và thành lập các cơ sở hậu cần như bệnh viện, trường học, miếu thờ trong đặc khu.Trước đó, Formosa cũng xin được thành lập đội tàu thủy nội địa để vận chuyển thép thành phẩm. Mặc dù theo pháp luật, không quốc gia nào cho phép tàu cắm cờ ngoại được chạy tuyến nội địa nhưng tập đoàn  này vẫn muốn lập đội tàu riêng. Với danh sách đề xuất cơ chế ưu đãi ngày càng dài và chưa thấy điểm dừng của Formosa đang dấy lên quan ngại sâu sắc của dư luận.

Formosa n tra ng 1

Đối với các chuyên gia kinh tế, khi cộng tất cả ưu đãi vào thì thấy Việt Nam đang kêu gọi đầu tư dự án với giá quá cao. Tổ chức Công nghiệp Liên Hiệp Quốc (UNIDO) từng đưa ra cảnh báo Việt Nam đã ưu đãi bằng cách miễn thuế quá nhiều sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế, vì cái mà nhà nước thu được từ hoạt động đầu tư là thuế. Do đó, không nên biệt đãi thêm cho Formosa. Vì khi đó, phải có bộ máy riêng chỉ để quản lý Formosa, không bình đẳng với các doanh nghiệp khác. Đồng thời, Formosa Hà Tĩnh đòi ưu đãi tăng thêm là không hợp lý và đòi bảo hộ thì càng không đúng, bởi Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài là để hội nhập toàn cầu tốt hơn. Hội nhập đó không thể bằng dạng bảo hộ được.

Ở một khía cạnh khác, phát triển ngành sắt, thép đã không còn là xu hướng của quốc tế. Những tính toán bình thường của những người có một chút hiểu về kinh tế hay theo dõi lâu về phát triển của ngành thép thì đều thấy đây là ngành công nghệ lạc hậu và đã có nhiều nước đang muốn dẹp. Những năm trước đây khi còn phát triển kinh tế theo công nghiệp kiểu cũ thì thép rất cần thiết cho công nghiệp. Nhưng sau này với quá trình công nghiệp hóa ở nhiều nước đã đạt cao thì họ không tập trung cho ngành thép mà có xu hướng chuyển ngành thép đi. Họ chuyển sang nước khác để làm chứ không muốn làm ở đất nước họ nữa vì nó gây ô nhiễm môi trường, tốn kém năng lượng rất lớn. Các nước khác lạc hậu hơn thì cũng dần theo quy luật này. Trong khi thế giới đang tìm mọi cách để đẩy ra thì Việt Nam lại coi đây là chiến lược phát triển, chấp nhận làm một thùng rác để nước ngoài trút bỏ.

Trên phương diện chính trị, vị trí của khu kinh tế này rất quan trọng cả về phát trển kinh tế cũng như an ninh quốc gia. Tại Vũng Áng có rất nhiều cảng nước sâu nên không thể ưu ái cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư tại những vị trí này. Bên cạnh đó, việc để cho Formosa nằm trấn giữ ở những vị trí trọng yếu của tuyến đường Bắc - Nam, điểm eo thắt nhỏ nhất của Việt Nam như vậy là vô cùng rủi ro. Đặc biệt trước tình hình biển Đông căng thẳng, nhìn trên bản đồ, khu vực Formosa Vũng Áng có vĩ độ gần ngang cực nam đảo Hải Nam của Trung Quốc. Đi xuống phía dưới, khoảng ngang vĩ độ Đà Nẵng là khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, nhưng Trung Quốc đang chiếm giữ hiện đã xây dựng nên thành phố Tam Sa hiện đại, có cảng biển, sân bay … Nếu đấu nối hai vị trí trên vào Vũng Áng, sẽ tạo ra một tam giác đâm thẳng vào Việt Nam - ngay tại khu vực Vũng Áng. Nếu Trung Quốc vì một lý do nào đó mà chiếm giữ được, hay thậm chí chỉ cần phong tỏa được Vũng Áng, thì Việt Nam sẽ bị chia cắt làm đôi cả trên đường bộ lẫn đường biển, thậm chí cả đường hàng không. Khi đó, toàn bộ khu vực vịnh Bắc Bộ cũng sẽ bị án ngữ, sẽ không giao thông được nước ngoài, không giao thông được với miền Nam và sẽ bị biến thành một cái hồ riêng của Trung Quốc.

Điều đáng nói là qua thông tin báo chí, chúng ta biết có tới nhiều ngàn người Trung Quốc, Đài Loan đã đến và đang sống tại Formosa, khu vực Vũng Áng, và hầu hết là dạng lao động phổ thông, cư ngụ bất hợp pháp. Cụ thể, trong Báo cáo mới nhất của UBND tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, lao động Trung Quốc đang làm việc bất hợp pháp tại Vũng Áng  lên đến hơn 3.000 người. Những lao động đó không những chiếm chỗ làm của lao động Việt Nam mà nguy hiểm hơn, mức độ có mặt của người Trung Quốc nhiều đến mức có thể cắt Việt Nam làm đôi thì những thách thức không chỉ ở vấn đề kinh tế, xã hội. Hạm đội trên biển của Trung Quốc đã rất mạnh rồi, nếu bây giờ họ có một điểm tựa trên đất liền nữa thì đó sẽ là nguy cơ rất lớn. Những thủ đoạn thâm hiểm của Trung Quốc với Việt Nam, trên cả đất liền lẫn trên biển chúng ta đều nhìn thấy rất rõ. Thế nhưng chưa thấy những hành động quyết liệt nào của chính quyền Việt Nam trong việc xây dựng các hàng rào pháp lý, kỹ thuật để hạn chế nhà thầu Trung Quốc. Chưa thấy trách nhiệm của chính quyền các cấp trong việc để người lao động phổ thông Việt Nam thất nghiệp ngay trên chính quê hương của họ bởi người lao động Trung Quốc. Và việc phát hiện có hàng nghìn lao động bất hợp pháp người Trung Quốc ở Formosa cũng đặt một dấu hỏi lớn về các lỗ hổng an ninh và quản lý người Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam của chính quyền các địa phương.

Cá chết vẫn có thể sẽ được phục hồi theo quy luật của tạo hóa, nhưng cái quan trọng sau biến cố này là hàng loạt các vấn đề như cây kim lâu ngày trong bọc lòi ra, nhức nhối âm ỉ từ một chính quyền vô trách nhiệm, táng tận lương tâm. Nguyên tắc đầu tiên là bất cứ quốc gia nào cũng không thể vì lợi ích kinh tế mà hi sinh những lợi ích về quốc phòng. Rõ ràng, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã cho phép Formosa làm nhiều điều vượt khỏi mọi quy tắc thông thường của một đất nước có chủ quyền. Qua đó cũng thấy rằng, Trung Quốc đang thực hiện cuộc di dân âm thầm, nhưng quyết liệt và rất hiệu quả vào lãnh thổ Việt Nam. Trong đó có sự tiếp tay của quan chức ở cấp cao, thông qua chính sách đầu tư, mà Vũng Áng quả là một vị trí lý tưởng để khống chế Việt Nam trên các phương diện. Bên cạnh đó, qua việc Formosa xin được cấp đất cho công nhân, cho thấy rõ ràng là có những kẻ mang dã tâm bành trướng  muốn người của họ được định cư dài lâu ở Việt Nam. Nếu việc này được Nhà nước Việt Nam chấp nhận, sẽ sớm đến ngày hình thành nên những làng Trung Quốc tại Việt Nam. Bài học mới nhất về việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine với lý do Nga có quyền lợi ở đó - cho thấy một tương lai đầy rủi ro trong vấn đề bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trước nhà cầm quyền Bắc Kinh. Không chỉ trên biển, dọc biên giới mà còn vào sâu trên đất liền.

Đóng bài viết này lại, có thể nói, sau từng ấy những bất chắc, rủi ro mà Formosa mang đến cho Việt Nam. Liệu rằng đất nước, người dân ở đây có thật sự cần đến Formosa, hay chỉ có những thành phần tham nhũng, vụ lợi trong đảng cộng sản Việt Nam muốn có dự án để chia chác lợi ích kinh tế, bất chất điều đó đang tàn phá kinh tế, tàn phá môi trường sống của các thế hệ tương lai  ?. Tôi xin được để phần trả lời này lại cho các bạn !

Nguyễn Tráng

Add a comment

Incorrect code - please try again.