1 45102

VIỆT NAM BÁN RẺ KHOÁNG SẢN CHO TRUNG QUỐC: CẢNH BÁO VỀ MỘT TƯƠNG LAI ẢM ĐẠM

 

Tài nguyên khoáng sản là tích tụ vật chất trong vỏ trái đất. Tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế của loài người và có tác động mạnh mẽ đến môi trường sống. Tại Việt Nam, vấn nạn ‘’chảy máu” tài nguyên, khoáng sản quốc gia từng được báo động nhiều năm qua. Chuyện than lậu, than “thổ phỉ” từng gây xôn xao trong dư luận. Nhiều báo tại Việt Nam đã có những ký sự mô tả đường đi nước bước của những nhóm khai thác và xuất cảng than lậu núp dưới cái vỏ hợp pháp nhờ sự bảo kê của những lãnh đạo Việt Nam. Tuy nhiên, những gì diễn ra trong thực tế chứng minh vấn nạn này vẫn tiếp diễn với mức độ vô cùng nghiêm trọng.

Nhóm lợi ích thay phiên xâu xé tài nguyên quốc gia

Hiện nay tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên – Môi trường giám sát việc khai thác khoáng sản, Bộ Công Thương cả Bộ Xây Dựng chia nhau việc lập quy hoạch khoáng sản và quản lý việc xuất cảng khoáng sản. Còn cấp giấy phép thăm dò, khai thác thì thuộc thẩm quyền của chính quyền các tỉnh, thành phố. Giám sát việc vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản thì do công an, quản lý thị trường, hải quan, biên phòng đảm trách. Chính vì có quá nhiều cá nhân có quyền, nên quặng lậu có nhiều cửa để chảy ra khỏi Việt Nam, làm cạn kiệt tài nguyên.

Bộ trưởng Tài nguyên – Môi trường của Việt Nam từng thừa nhận, 57 trong số 63 nhà cầm quyền tỉnh, thành phố đã cấp 957 giấy phép liên quan tới khoáng sản. Hơn 50% giấy phép này vi phạm những quy định hiện hành: Cấp giấy phép sai thẩm quyền, cấp giấy phép khi chưa có quy hoạch khoáng sản, cấp giấy phép khi chưa có quyết định phê duyệt trữ lượng khoáng sản, cấp giấy phép khi không có báo cáo đánh giá tác động môi trường... Trong thực tế, thăm dò, khai thác khoáng sản tại Việt Nam vẫn được xem là có sự thao túng của các thế lực ngầm, quan chức cầm đầu các tỉnh lập “công ty sân sau” để trục lợi.

Theo một nghiên cứu của Viện Khoa học Địa chất Khoáng sản, trong mười năm gần đây, tình trạng khai thác khoáng sản tại Việt Nam đã tăng cả về quy mô, tính chất, lẫn mức độ vi phạm. Giới chuyên gia nhận định, khai thác tài nguyên của Việt Nam hiện còn lãng phí, chủ yếu xuất thô và chỉ biết dựa vào một thị trường chính là Trung Quốc. Việc xuất bán cho Trung Quốc với giá rẻ sẽ dấy lên lo ngại về chính sách khai thác tài nguyên của Việt Nam.

Kết quả hình ảnh cho VIỆT NAM BÁN RẺ KHOÁNG SẢN CHO TRUNG QUỐC: CẢNH BÁO VỀ MỘT TƯƠNG LAI ẢM ĐẠM

Tài nguyên của Việt Nam chủ yếu bán cho Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc, bến đỗ của hơn 3/4 lượng quặng xuất cảng nhưng lại có mức giá rẻ gần gấp đôi mức giá mà Việt Nam bán cho các thị trường khác. Cụ thể là trong khi xuất khẩu quặng và khoáng sản trong năm của Việt Nam có giá trung bình khoảng 38 USD/tấn, thì giá xuất khẩu cùng mặt hàng này sang Trung Quốc chỉ đạt hơn 23 USD/tấn, tương đương 60% mức giá bình quân. Việc bán khoáng sản sang Trung Quốc giá rẻ đã khiến trị giá kim ngạch nhóm hàng này giảm mạnh mặc dù sản lượng khai thác vẫn tăng. Thực tế này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, do chính quyền Việt Nam chỉ muốn bán được nhanh, nhiều và thu được tiền. Thứ hai, dư luận từng nghi ngờ về việc bán quặng, khoáng sản giá rẻ cho Trung Quốc thì sẽ được phía Trung Quốc "lại quả". Trong hoạt động kinh tế, doanh nghiệp Trung Quốc thường sẵn sàng lại quả bằng tiền tươi. Bản thân người bán sẽ được một số tiền lớn.

Điểm đáng lưu ý là trong khi nhiều xí nghiệp tại Việt Nam thiếu nguyên liệu để sản xuất nên chỉ hoạt động cầm chừng, thậm chí phải đóng cửa thì sau khi khai thác, khoáng sản thô lại ùn ùn chảy sang Trung Quốc. Trong khi đó, Trung Quốc lại đang bảo toàn năng lượng của nước này bằng cách tăng liên kết khai thác ở nước ngoài và mua khoáng sản thô về sản xuất.  Điều này lý giải cho việc các mặt hàng xuất khẩu số lượng lớn trong các năm gần đây như than đá, quặng và khoáng sản và dầu thô luôn được thị trường Trung Quốc đón nhận. Tài nguyên không phải là vô tận nên Trung Quốc có ý đồ muốn thống lĩnh, khai thác của các nước khác. Đặc biệt, hiện nay Trung Quốc mở một chiến dịch lớn thu mua tài nguyên khoáng sản của châu Phi cũng với mục đích dự trữ nguồn nguyên liệu. Sau này, khi thế giới thiếu họ mới bung ra bán với giá cao, đó là một kiểu tích trữ đầu cơ.

Kết quả hình ảnh cho VIỆT NAM BÁN RẺ KHOÁNG SẢN CHO TRUNG QUỐC: CẢNH BÁO VỀ MỘT TƯƠNG LAI ẢM ĐẠM

Định hướng sai lầm trong phát triển kinh tế

Ở Việt Nam bấy lâu nay tồn tại tình trạng đầu tư không đúng hướng. Muốn nước mạnh thì phải đầu tư cơ khí, luyện kim - xương sống của nền kinh tế, nhưng chính quyền lại đi vào cái vụn vặt, xuất khẩu thô có giá rẻ mạt, thu không được bao nhiêu tiền. Trong khi đó, nếu xuất khẩu bằng sản phẩm thì giúp giải quyết công ăn việc làm, thu lãi rất cao. Vì vậy, phải xây dựng các nhà máy, công nghệ chế biến, bảo quản, tạo công ăn việc làm cho người dân. Đó mới là chính sách lâu dài.

Trung tâm Con người và Thiên nhiên (viết tắt là PAN) cho rằng, Việt Nam giàu khoáng sản. Tuy nhiên hiệu quả đóng góp của khai thác khoáng sản vào nền kinh tế còn thấp và có nhiều hệ lụy. Công nghiệp khai khoáng hiện chỉ gây ra những tác động tiêu cực cho môi trường và sinh hoạt xã hội. Tuy khoáng sản được xem như tài sản toàn dân song PAN cho rằng, trên thực tế, phần lớn lợi nhuận đang chảy vào túi các doanh nghiệp nhà nước, quan chức quyền lực, còn để mặc cộng đồng dân chúng địa phương gánh chịu thiệt thòi.

Cách quản lý, điều hành yếu kém của chính quyền là nguyên nhân khiến việc khai khoáng hiện nay tại Việt Nam giống như hủy diệt. Nhưng nguyên nhân sâu xa dẫn tới tình trạng lãng phí, thất thoát tài nguyên, trong đó có khoáng sản của Việt Nam là vấn đề tham nhũng. Thói tham lam, lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, thấy có tiền bỏ túi là tổ chức nhau thành nhóm khai thác và bán kiếm lời. Phải chăng vì tài nguyên là của chung nên chính quyền CSVN cứ đào lên bán, bất chấp đắt rẻ, bất chấp lời lãi, bất chấp thực tế nó không phải là cái mỏ không đáy?

Kết quả hình ảnh cho Trung Quốc khai thác khoáng sản

Tạm kết

Đã đến lúc chính quyền Việt Nam cần ý thức, tài nguyên khoáng sản không phải của vô hạn. Nếu cứ khai thác tài nguyên khoáng sản của VN lãng phí như hiện nay, chẳng mấy chốc Việt Nam sẽ cạn kiệt tài nguyên, tương lai sẽ vô cùng ảm đạm khi chẳng còn lại gì cho thế hệ mai sau.

Đông Tà

 

Việt Nam Nguyễn Phú Trọng Công an Trung Quốc Cộng sản