14 9

SAI PHẠM THỦ THIÊM VÀ SỐ PHẬN NGƯỜI DÂN DƯỚI CHẾ ĐỘ CỘNG SẢN

Lãnh đạo cộng sản thường tuyên truyền rằng “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”. Luận điểm nghe có vẻ “vì dân” này thực chất là lớp vỏ ngụy trang cho những thủ đoạn cướp đất tinh vi, đã đẩy hàng vạn người dân vào cảnh mất nhà, mất đất sau những cuộc giải tỏa trắng. Một trong các vụ cướp đất với quy mô lớn nhất vừa được phanh phui gần đây là vụ sai phạm trong giải tỏa và tái định cư ở dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Tấm bản đồ “thất lạc” và nỗi đau hơn hai thập niên

Sai phạm ở Thủ Thiêm chính thức được lật lại trong cuộc họp báo của Ủy ban Nhân dân (UBND) TP HCM ngày 2/5/2018 (1). Trong buổi họp báo, có phóng viên đã đặt câu hỏi về tấm bản đồ quy hoạch gốc của Thủ Thiêm và số phận kỳ lạ của tấm bản đồ này đã mở đầu một cơn địa chấn ngầm ở chính trường miền Nam. Tấm bản đồ tỷ lệ 1:5000 là văn bản pháp lý rất quan trọng đáng ra phải đính kèm với Quyết định 367 do Thủ tướng phê duyệt ngày 4/6/1996 nhưng giờ lại “biến mất”. Kỳ lạ hơn nữa là có lãnh đạo khẳng định tấm bản đồ này đã từng tồn tại nhưng rồi thất lạc, nhưng cũng có lãnh đạo nói rằng thực chất tấm bản đồ này chưa từng tồn tại!?

Ngày 6/5/2018, ông Võ Viết Thanh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM phụ trách quản lý đô thị từ tháng 7/1996 đến tháng 8/1997 khẳng định với báo Zing rằng không hề có bản đồ quy hoạch gốc Thủ Thiêm (2). Ông Thanh nói: “Thủ tướng ra văn bản không có bản đồ, mà chỉ dựa trên cơ sở những gì thành phố trình lên, rồi ra quyết định 367”. Nếu những gì ông Thanh nói là sự thật, thì rõ ràng Thủ tướng Việt Nam giai đoạn đó là ông Võ Văn Kiệt đã sai phạm nghiêm trọng, vì với những dự án quy hoạch lớn như Thủ Thiêm, bắt buộc phải có bản đồ 1:5000 (thậm chí 1:2000). Một chuyên gia quy hoạch cho biết: “ Phải hiểu quy hoạch tỷ lệ 1/5000 là quy hoạch định hướng, nó có tính khả thi như là cái gốc, trên cơ sở Thủ tướng phê duyệt. Các dự án chuẩn bị đầu tư thực hiện phải trên cơ sở quy hoạch gốc được phê duyệt” (3). Như vậy, không có bản đồ gốc thì lấy đâu căn cứ để quy hoạch?

Trong khi đó, ông Lê Văn Năm, cựu kiến trúc sư trưởng TP HCM lại khẳng định chắc chắn có tấm bản đồ quy hoạch gốc dự án Thủ Thiêm (4). Báo Người Lao Động dẫn lời ông Năm khẳng định “lãnh đạo TP HCM lúc đó đã có tầm nhìn xa, muốn quy hoạch đô thị Thủ Thiêm khoảng 900ha”, “để Chính phủ phê duyệt quy hoạch đô thị Thủ Thiêm mới lúc đó chắc chắn phải có bản đồ kèm theo”. Nếu tấm bản đồ đó có tồn tại, thì tại sao một bản đồ quan trọng như vậy lại có thể “biến mất”, cùng với trách nhiệm của những kẻ để xảy ra sai phạm dẫn đến quá trình giải tỏa trắng (5) đất đai, nhà cửa của hàng ngàn dân?

Trong khi số phận của một tấm bản đồ quy hoạch gốc vẫn chưa được làm rõ, thì hàng ngàn người dân Thủ Thiêm đã phải nuốt nước mắt trong bóng tối qua hơn hai thập niên. Với vị trí “đắc địa” ở Quận 2, đối diện Quận Nhất qua sông Sài Gòn, bán đảo Thủ Thiêm quả là miếng mồi béo bở. Những kẻ tiến hành giải tỏa ở Thủ Thiêm thực sự đã kiếm được món lời rất lớn, khi chỉ phải trả vài trăm ngàn đồng đến khoảng chục triệu cho mỗi thước vuông đất thực chất có giá thị trường tới hàng trăm triệu đồng, có thể nói là ăn cướp không chính thức. Nói chung, sự “vắng mặt” của tấm bản đồ quy hoạch gốc dự án Thủ Thiêm đã dọn đường cho một quá trình cướp đất được hợp thức hóa. Theo đó, diện tích quy hoạch đáng ra dừng lại ở mức 500 ha, thì nhà cầm quyền cộng sản tính thành ra 650 ha có nhà, đất của dân.   

Sau khi bị giải tỏa trắng, những người bị mất đất, mất nhà tất nhiên không ngồi im mà đã tìm cách khiếu kiện khắp nơi, nhưng vụ việc vẫn chìm vào bóng tối theo đúng “quy trình”. Đến tận đầu tháng 5/2018, câu hỏi của một phóng viên về tấm bản đồ quy hoạch gốc đã lật lại một vụ sai phạm cho thấy sự can thiệp, thao túng của các lãnh đạo ở tầng cao nhất của chế độ. Dĩ nhiên, câu hỏi đó không xuất hiện một cách ngẫu nhiên, cả hệ thống báo chí “lề đảng” đã được “bật đèn xanh” để lục lại vấn đề Thủ Thiêm, cùng với một cơn địa chấn ngầm trong chính trường Việt Nam. Đó cũng là bước chuyển biến mới trong lịch sử đấu đá nội bộ của đảng cộng sản. Có người đặt ra giả thuyết cho rằng dự án Thủ Thiêm thực chất là thủ đoạn cướp đất dân nhằm “dâng” cho con gái của Thủ tướng Võ Văn Kiệt, và ông Lê Thanh Hải, “vua không ngai” một thời của đất miền Nam đã hỗ trợ kế hoạch đó.

Diễn tiến vụ Thủ Thiêm cho thấy rõ dáng dấp của một màn đấu đá chính trị. Sau hơn 20 năm nỗi oan ức của người dân nơi đây bị giam trong bóng tối (6), một lượng thông tin khổng lồ đột ngột được phanh phui và đưa lên mặt báo “lề đảng” trong tháng 5/2018. Rồi sau đó hệ thống báo đài do đảng kiểm soát lại đột ngột im lặng trong khoảng một tháng, rồi lại đưa tin dồn dập trong tháng 7/2018, rồi tiếp tục im lặng trong hơn một tháng sau đó. Mãi đến mấy ngày gần đây, báo chí nhà nước lại đưa tin rất mạnh về vấn đề Thủ Thiêm, và lần này đã nêu đích danh một cái tên mà trong hai đợt đưa tin trước họ đều tránh đụng đến: Cựu Bí thư Thành ủy TP HCM Lê Thanh Hải (7) (8).

Đáng lưu ý là bài: “Hơn 50 dự án chiếm đất tái định cư của người Thủ Thiêm” trên trang VnExpress. Trong bài viết sử dụng ngôn từ rất mạnh này có đoạn: “Chủ tịch UBND TP HCM Lê Thanh Hải yêu cầu điều chỉnh diện tích Khu đô thị mới, giao Kiến trúc sư trưởng thành phố, Giám đốc Sở Địa chính Nhà đất cắm mốc đủ 770 ha đất, theo giải pháp bổ sung hơn 40 ha của Khu tái định cư Bình Khánh”. Viết như thế không khác gì nói thẳng rằng chính ông Lê Thanh Hải đã đạo diễn màn cướp đất trắng trợn trong dự án Thủ Thiêm. Bài viết không chỉ đề cập đến trách nhiệm của ông Hải mà còn bàn về vai trò của ông Nguyễn Văn Đua, cựu Phó Chủ tịch UBND TP HCM, báo hiệu một cuộc tấn công mới của “phe nhóm lò” vào phe cánh miền Nam.

Khi người dân trở thành quân cờ thí

Vụ Thủ Thiêm đúng là một bê bối quá lớn, khiến cả những người vốn rất tin tưởng vào chế độ cũng không ngờ rằng nó có thể xảy ra trong thời bình. Tuy nhiên, đó chỉ là một trường hợp tiêu biểu trong hàng ngàn trường hợp nhà cầm quyền cướp đất của dân, đã và đang xảy ra kể từ ngày chế độ cộng sản Bắc Việt xâm chiếm được miền Nam. Bao nhiêu vụ cướp đất đều có chung một kịch bản: Chỉ đến khi phe khác thắng thế thì tội lỗi của phe cướp đất mới được phanh phui. Trong vụ Thủ Thiêm, khi trả lời báo chí, người dân đều nhấn mạnh rằng phải đến tháng 5/2018, mới có lãnh đạo chịu lắng nghe họ.

Nói thẳng ra: Người dân chỉ là quân cờ thí trong các màn đấu đá chính trị và thanh trừng nội bộ trong chế độ cộng sản Việt Nam. Phe Lê Thanh Hải, Nguyễn Văn Đua đích thực là những tay cướp đất và họ xứng đáng bị trừng phạt, nhưng không thể có chuyện chỉ có phe ông Hải, ông Đua cướp đất của dân và càng không thể có chuyện phe nhóm đang điều tra ông Hải, ông Đua lại hoàn toàn trong sạch. Chỉ đến khi phe nhóm Lê Thanh Hải bắt đầu thất thế và dần trở thành mục tiêu thanh trừng của “phe nhóm lò” thì vụ Thủ Thiêm mới được lật lại, và tất cả chỉ nằm trong kịch bản hạ bệ triệt để phe ông Hải, được khởi động với việc em ông Hải (Lê Tấn Hùng) và con trai ông Hải (Lê Trương Hải Hiếu) bị kỷ luật. Sự kiện hai người này bị kỷ luật diễn ra chưa đầy một tháng trước khi toàn bộ hệ thống báo chí “lề đảng” được “bật đèn xanh” vụ Thủ Thiêm.

Nếu chế độ này thực sự vì dân, thì tại sao những hành vi sai phạm không bị trừng phạt từ lúc bắt đầu, mà lãnh đạo lại để người dân Thủ Thiêm phải chịu đựng hơn 20 năm? Những người cầm trịch vụ Thủ Thiêm đã cố tình làm sai luật ở những bước rất cơ bản trong quá trình làm dự án đô thị mới Thủ Thiêm, nhưng không có luật nào, cơ quan nào đụng được đến họ. Bởi vì luật ở Việt Nam chỉ có thể áp dụng cho người dân chứ không thể áp dụng cho các lãnh đạo ở thượng tầng chế độ. Chỉ đến khi phe nhóm làm sai luật thất thế thì họ mới bắt đầu phải trả giá. Nghĩa là những vụ xử lý nội bộ có vẻ nhân danh pháp luật thực chất chỉ để “phe nhóm lò” củng cố quyền lực.

Ngay cả chiến dịch hạ bệ ông Lê Thanh Hải cũng chỉ là một phần trong quá trình “phe nhóm lò” (có thể nói thẳng là phe miền Bắc thân Trung Quốc) tiêu diệt dần vây cánh miền Nam. Quá trình này diễn ra từng bước chậm rãi nhưng rất chắc chắn, bắt đầu từ những sự kiện nhỏ (như chuyện ông Lê Trương Hải Hiếu bị kỷ luật vì… có con nhưng chậm báo cáo) và phát triển thành những sự kiện rất lớn, theo đúng bài bản vụ Trịnh Xuân Thanh (từ chiếc xe Lexus biển xanh dẫn đến sự sụp đổ của cả một đường dây quyền lực ngành dầu khí). Điểm khác biệt là vụ Thủ Thiêm diễn ra với một quy mô lớn hơn rất nhiều và các đối tượng chính trong vụ này đến giờ chưa thấy có dấu hiệu dễ dàng đầu hàng như các ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh.

Trong diễn biến “nồi da nấu thịt” ấy, người dân không có vai trò gì hơn là những con rối bị giật dây. Ngay sau khi được “bật đèn xanh”, báo chí “lề đảng” liên tục đăng ảnh, video ghi lại những giọt nước mắt uất ức của người dân Thủ Thiêm, là những chi tiết có tính tuyên truyền rất mạnh thể hiện dấu ấn “vì dân” trong quá trình lật lại Thủ Thiêm, cũng là đánh Lê Thanh Hải, Nguyễn Văn Đua. Điều bi hài là không phải lúc nào người dân Thủ Thiêm cũng được khóc trên mặt báo như vậy, phải được Ban Tuyên giáo cho phép. Nên mới có chuyện báo chí đưa tin dữ dội rồi lại im lặng rồi lại đưa tin kịch liệt. Riêng chi tiết ông Nguyễn Thiện Nhân phải được hai vòng vây an ninh bảo vệ rồi mới dám đến gặp người dân lần thứ hai thì không tờ báo nhà nước nào đề cập.  

Dưới chế độ cộng sản, người dân không thể trông chờ vào nhà cầm quyền để đòi lại công lý. Khi một phe A muốn thanh trừng phe B thì phe A sẽ nhờ đến nước mắt của những người dân bị phe B cướp đất. Xử nhau xong rồi thì không có gì bảo đảm phe A còn nhớ đến trách nhiệm với dân. Như trong vụ Thủ Thiêm, nhiều người hoài nghi rằng với tình hình ngân sách hiện tại thì liệu hàng ngàn người dân đã mất đất, mất nhà có thể được đền bù thỏa đáng. Còn trên toàn đất nước, thì vẫn còn hàng vạn dân mất đất phải chấp nhận sống chung với hậu quả của niềm tin mà họ trót đặt vào chế độ cộng sản.

Tài liệu tham khảo:

1) http://danviet.vn/tin-tuc/ban-do-quy-hoach-thu-thiem-that-lac-co-ai-do-muon-thu-tieu-872275.html

2) https://news.zing.vn/nguyen-chu-tich-tphcm-dung-tim-ban-do-15000-thu-thiem-nua-post840164.html

3) http://cafef.vn/mat-ban-do-quy-hoach-lay-gi-de-trien-khai-du-an-thu-thiem-20180503171350507.chn

4) https://nld.com.vn/thoi-su/ban-do-quy-hoach-thu-thiem-1-5000-chac-chan-co-20180505145440521.htm

5)https://laodong.vn/lao-dong-doi-song/khu-do-thi-moi-thu-thiem-tphcm-thanh-pho-hut-hoi-dai-gia-gianh-dat-vang-qua-de-586470.bld

6) https://news.zing.vn/nuoc-mat-thu-thiem-sau-20-nam-quy-hoach-do-thi-moi-post841311.html

7) https://vn.sputniknews.com/vietnam/201809106177052-ong-le-thanh-hai-da-cho-thu-hoi-dat-thu-thiem-nhu-the-nao/

8) https://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/hon-50-du-an-chiem-dat-tai-dinh-cu-cua-nguoi-thu-thiem-3807374.html

Hình: Nỗi đau của người dân mất đất ở Thủ Thiêm. Nguồn ảnh: Internet

Huyền Dũng

Sài Gòn, 14/9/2018

Việt Nam Sài Gòn Cộng sản