27 11

“CHUYỆN LẠ” Ở SÀI GÒN NGÀY 26/11/2018

Trước diễn biến thiên tai và “nhân tai”, Sài Gòn tuần cuối tháng 11/2018 có nhiều chuyện lạ. Ngày 25/11 đã là ngày khác thường khi một cơn bão cấp 10 tiến vào Sài Gòn. Ngày 26/11 còn có sự lạ hơn, cho thấy một cơn bão lớn đang hình thành với sức ảnh hưởng có thể không chỉ dừng lại ở chính trường miền Nam. Sự lạ đó có thể được tóm tắt trong câu: Phe “đốt lò” vẫn đang tìm cách siết vòng vây ở miền Nam, nhưng phe cánh Lê Thanh Hải đang dần bộc lộ khả năng “phá vây”.

Phe “đốt lò” vẫn đang tìm cách siết vòng vây ở miền Nam…

Trước khi bàn đến sự lạ diễn ra ở trụ sở HĐND TP HCM chiều 26/11/2018, cần nhìn lại một loạt diễn biến chính trị trước đó xoay quanh chủ đề Thủ Thiêm và phe nhóm Lê Thanh Hải. Nếu liên minh Hai Nhựt, Ba Đua, Sáu Cang là “người khổng lồ” bao năm tung hoành ở miền Nam, thì vụ Thủ Thiêm chính là “gót chân Achilles” của tên khổng lồ đó. Sai phạm Thủ Thiêm đã tạo nên một lực lượng dân oan lên đến hàng vạn người ở ngay gần trung tâm thủ phủ miền Nam, và lực lượng này đã được “tiếp lửa” bởi chính phe “đốt lò” trong các thủ pháp dân túy nhằm thanh trừng vây cánh miền Nam.

Nhìn lại diễn tiến chiến dịch “đốt lò” từ ngày Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chiến thắng “đồng chí X” sau Đại hội XII của đảng Cộng sản đến nay, có thể thấy chưa vụ “đốt lò” nào được hỗ trợ bởi chiến dịch truyền thông quy mô, bề thế như vụ Thủ Thiêm. Phe Tổng Trọng mất gần một năm để khơi lại vụ này và biến nó từ tàn lửa nguội lạnh trở thành làn sóng lửa nhắm đến Hai Nhựt, Ba Đua, Sáu Cang. Các thao tác tuyên truyền, từ việc để dân oan Thủ Thiêm nhóm họp lại nhưng vẫn kiểm soát họ, đến chọn người đại diện cho các dân oan để phê phán quan chức, cập nhật tình hình, đều được tiến hành tỉ mỉ, phối hợp chặt chẽ với các lần tiếp xúc cử tri được dàn xếp, để vụ Thủ Thiêm càng lúc càng bung bét. Ngay cả vụ điều tra sai phạm thương vụ Mobifone mua AVG, là một đại án kinh tế - chính trị cực lớn liên quan đến trách nhiệm của năm bộ, ngành, cũng không khiến phe “đốt lò” phải tổ chức chiến dịch truyền thông, dân túy bài bản và quy mô như vụ Thủ Thiêm.

Đến thời điểm này thì không ít nhà báo, nhà bình luận “lề phải”, “lề trái” lẫn “không lề” đều có chung quan điểm: Vụ Thủ Thiêm chính là “vết thương hở” để phe Tổng Trọng danh chính ngôn thuận thanh trừng phe cánh Lê Thanh Hải ở miền Nam. Hơn hai thập kỷ Hai Nhựt và các “đồng chí” làm mưa làm gió ở Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung, đến mức cả quan chức ngoài Bắc được điều vào đây cũng phải nể mặt, chính là lý do Tổng Trọng phải khởi động chiến dịch “đốt lò” ở miền Nam. Hơn một thập kỷ của triều đại “đồng chí X” trước đó đã khiến quyền lực của đảng Cộng sản bị phân tán rất mạnh, có lúc Thủ tướng còn quyền lực hơn Tổng Bí thư, các phe nhóm chia nhau cát cứ không khác gì thời 12 sứ quân. Sau khi đánh bại “đồng chí X”, mục tiêu mà ông Trọng theo đuổi đến giờ này chính là tái thiết lập quyền kiểm soát tuyệt đối của trung ương cộng sản lên các địa phương. Để làm được chuyện đó, Tổng Trọng không thể bỏ qua phe nhóm Lê Thanh Hải, lực lượng “kiêu binh” ở miền Nam.

Tin tức về các diễn biến của quá trình phe “đốt lò” siết vòng vây ở miền Nam đã được xác nhận bởi chính không ít nhà báo “lề đảng”. Vòng vây xung quanh Hai Nhựt đã chạm đến Lê Tấn Hùng, Lê Trương Hải Hiếu và Trương Thị Hiền, ba người lần lượt là bào đệ, trưởng nam và phu nhân của ông Hải. Tuy nhiên, mục tiêu trước mắt của phe “đốt lò” là Phó bí thư Thành ủy Tất Thành Cang, không xử lý được Tất Thành Cang thì không thể mở cánh cửa vào nhà gia tộc Lê – Trương, từ lâu đã được xem là “vua không ngai” của thủ phủ miền Nam. Quá trình phe Tổng Trọng đưa ông Cang vào tròng đã diễn ra đúng quy trình, những dân oan Thủ Thiêm mang nỗi uất hận mất nhà, mất đất tích tụ hơn hai thập kỷ đã chỉ đích danh Sáu Cang. Ngay sau đó, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận sai phạm của ông Cang rất nghiêm trọng, cần có hình thức kỷ luật thích đáng.

Cho đến tận chiều ngày 26/11, dư luận “lề phải”, “lề trái” và “không lề” tuy xưa nay bất đồng nhiều điểm nhưng vẫn ngầm đồng ý với nhau rằng sinh mạng chính trị của ông Cang xem như đã kết thúc. Trước đó, vào tối 23/11, còn có thông tin cho rằng ông Cang đã bị bắt và bị quản chế đặc biệt để đưa ra Hà Nội. Ở Sài Gòn, Viện trưởng Viện KSND Tối cao Lê Minh Trí khẳng định rằng trung ương sẽ sớm bỏ phiếu kỷ luật Tất Thành Cang. Bí thư Đà Nẵng Trương Quang Nghĩa cũng thông tin với các cử tri ở đấy về quá trình xử lý kỷ luật Tất Thành Cang. Nhà báo Nguyễn Hồng Lam viết bài về chiến dịch thanh trừng “tư bản thân hữu” ở miền Nam, nhà báo Trương Châu Hữu Danh khẳng định ai đã “liều mạng” đóng dấu mật thì xem như số phận xác định, báo Người Việt, tờ báo “lề trái” nổi tiếng cũng nhận định số phận chính trị của ông Cang đã được định đoạt. Các phía truyền thông đều hầu như không còn hoài nghi về hồi kết của ông Cang đã được vạch sẵn bởi các “đồng chí” ở miền Bắc.

… nhưng phe cánh Lê Thanh Hải đang dần bộc lộ khả năng “phá vây”

Cũng ngay trong chiều 26/11, khi các nhà báo, nhà bình luận của ba phía dư luận đều chắc rằng mọi việc đã an bài, thì “chuyện lạ” đã xảy ra. Trong tình hình hậu quả bão Usagi còn ngổn ngang, HĐND TP HCM triệu tập một phiên họp bất thường. Thông thường, mấy phiên họp “bất thường” của các quan chức thật ra cũng chỉ để bàn chuyện đã rồi, nhưng phiên họp chiều 26/11 của HĐND TP HCM thì thật sự “bất thường”. Điều bất thường thứ nhất: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Tất Thành Cang tham dự chỉ đạo buổi họp đó, cùng các lãnh đạo cốt cán của Sài Gòn như bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, ông Nguyễn Thành Phong. Họ đã cùng nhau tiến hành miễn nhiệm một loạt nhân sự, đồng thời bầu một số chức danh, trong đó có chức Tư lệnh Bộ tư lệnh Sài Gòn, một trong các vị trí quan trọng và nhạy cảm nhất của thủ phủ miền Nam.

Sự kiện này dĩ nhiên cho thấy thông tin xuất hiện hồi tối 23/11 cho rằng ông Cang đã “nhập kho” là không đúng sự thật, đồng thời cũng phá bỏ luôn những lời đồn đoán xung quanh chuyện ông này vắng mặt trong các cuộc họp quan trọng của lãnh đạo Sài Gòn từ ngày 20/11. Hơn nữa, phiên họp bất thường đó là minh chứng rõ nhất cho thấy lửa từ “lò củi” của Tổng Trọng chưa thật sự uy hiếp được phe cánh Lê Thanh Hải. Trong hoàn cảnh bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương điểm mặt, chỉ tên, đề nghị phải có hình thức kỷ luật thích đáng, ông Tất Thành Cang vẫn có thể tham dự một buổi họp rất quan trọng của thành phố, thậm chí góp phần quyết định chuyện bầu đại tá Nguyễn Trường Thắng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 5, Quân khu 7 làm Tư lệnh Bộ Tư lệnh TP Sài Gòn.

Điều bất thường thứ hai trong phiên họp bất thường chiều 26/11: Ông Tất Thành Cang là một lãnh đạo phía Thành ủy thì có mặt, nhưng nhân vật quan trọng nhất của Thành ủy Sài Gòn (trên danh nghĩa) là Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân thì lại không có mặt. Cần lưu ý, ông Nguyễn Thiện Nhân là người của phe Tổng Trọng, được điều vào thủ phủ miền Nam để khởi sự quá trình tái thiết quyền kiểm soát tuyệt đối của trung ương lên khu vực này. Chuyện ông Nguyễn Thiện Nhân vắng mặt trong phiên họp quyết định một loạt nhân sự quan trọng của Sài Gòn chiều 26/11 cho thấy một loạt áp lực từ trung ương chưa đủ để vây cánh miền Nam từ bỏ Hai Nhựt, Sáu Cang, Ba Đua.

Một hiện tượng cần lưu ý nữa là sau buổi họp bất thường đó, báo chí “lề đảng” đột ngột im ắng về vụ Thủ Thiêm. Thông tin đáng lưu ý duy nhất được đưa ra là: Phải đến tháng 12, Bộ Chính trị mới quyết định được mức kỷ luật ông Tất Thành Cang, một việc đáng lẽ có thể làm xong trong tuần cuối tháng 11 theo dự kiến từ trước của chính phe Tổng Trọng. Trước đó, chính Tổng Trọng đã hùng hồn tuyên bố rằng phải xử lý được các đại án kinh tế - chính trị trước khi hết năm 2018, nhưng với cái kiểu chần chừ đến tháng 12 mới kỷ luật được Tất Thành Cang, thì xem ra họ khó lòng xử lý được Lê Thanh Hải trước khi năm 2018 kết thúc. Có lẽ những người “đồng chí” của Tổng Trọng không tự tin đến mức ngây ngô như người cầm trịch chiến dịch “đốt lò”, họ nhận ra rằng phe cánh Lê Thanh Hải không đơn giản chút nào.

Hai thập kỷ thao túng an ninh và quân đội miền Nam

Cả Đinh La Thăng và Tất Thành Cang đều là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN. Tuy nhiên, chuyện xử lý Cang hoàn toàn không dễ như chuyện đánh Thăng. Quan lộ của ông Thăng chủ yếu gắn với ngành dầu khí, thành ra đến khi “nhập kho”, không ai bảo vệ và cũng chẳng ai muốn bảo vệ Đinh La Thăng. Tất Thành Cang là trường hợp hoàn toàn khác. Ông ta là thuộc hạ thân tín nhất của cựu Bí thư Thành ủy Sài Gòn Lê Thanh Hải. Còn quyền lực của ông Hải ở miền Nam thì chắc chắn vươn xa hơn cả cái chức Bí thư Thành ủy. Đó là uy quyền được củng cố qua hơn hai thập kỷ thu phục và thao túng nhiều thế hệ quan chức cộng sản miền Nam, gắn liền với thanh thế của gia tộc Trương Mỹ Hoa, cựu phó Chủ tịch nước. Vợ ông Hải, bà Trương Thị Hiền, chính là em gái bà Trương Mỹ Hoa.

Nhìn lại các vụ sai phạm đất đai ở Sài Gòn, từ Thủ Thiêm đến một loạt vụ cưỡng chế, không khó để nhận ra hình bóng quân đội trong đó. Trong những lần cướp đất, cướp nhà của dân, đàn em các ông Hai Nhựt, Ba Đua, Sáu Cang không chỉ huy động an ninh, dân phòng, công an mà thậm chí có thể huy động quân đội (để đảm bảo kiểm soát tình hình khi những người dân võ biền của miền Nam không còn đường lui). Ngay cả đất quốc phòng cũng có thể lên bàn giao dịch của các quan chức “tư bản đỏ”. Trong hơn hai thập kỷ làm giàu trên xương máu của người dân Sài Gòn nói riêng và dân miền Nam nói chung, phe cánh Lê Thanh Hải đã xây dựng được mối quan hệ trên mức “đồng chí” với lực lượng công an, quân đội. Bằng chứng của mối quan hệ này chính là việc ông Tất Thành Cang vẫn có thể tham gia chỉ đạo bầu Tư lệnh TP Sài Gòn, vào lúc Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã đặt ông vào tầm ngắm và xác định phải xử lý thích đáng.

Những tay lãnh đạo CSVN không phải dùng nhân đức mà dùng nòng súng đẫm máu để cưỡng chiếm miền Nam. Cho nên, quân đội tất yếu trở thành một lực lượng kiêu binh không dễ dàng đụng chạm. Các quân khu miền Bắc chịu sự kiểm soát quá chặt và được lấp đầy bởi những người trung thành với trung ương CSVN, nên họ dễ dàng nghe lời Tổng Trọng. Tuy nhiên, tình hình miền Nam không thể giống vậy. Cho nên mới có dạo có đầy tin đồn trong cả ba phía dư luận về chuyện Tổng Trọng tìm cách “thay máu” tướng tá miền Nam, gắn liền với chuyện một số sĩ quan quân khu 7 chết vì “tai nạn giao thông”. Chưa rõ chuyện “thay máu” đó có thành công không. Nếu quân khu 7 vẫn còn gắn bó với phe cánh Lê Thanh Hải, thì chuyện đó càng góp phần giải thích quyết định của trung ương phải đợi đến tháng 12 để tính đường xử lý Tất Thành Cang.

Mất hơn một năm huy động bộ máy truyền thông để đẩy vụ Thủ Thiêm đến cao trào như hiện tại, nhưng đến đây thì phe “đốt lò” buộc phải chững lại. Cho nên họ đành xử lý vụ Vũ “nhôm” trước và bàn tiếp vụ điều tra sai phạm Mobifone mua AVG, có lẽ để dành lực xử lý vụ Thủ Thiêm trong tháng cuối năm. Tựu trung, diễn biến chính trị ở miền Nam trong tuần cuối tháng 11/2018 càng chứng minh hiện tượng “trên bảo dưới không nghe” trong nội bộ CSVN. Hiện tượng này đã có từ lâu và đến giờ, không những không có dấu hiệu giảm mà càng lúc càng trầm trọng. Nó đánh dấu thời kỳ những tay “đồng chí” một thời chung lý tưởng giờ chỉ có thể mổ xẻ lẫn nhau trong hoàn cảnh người dân đã rất chán ngán chế độ chỉ mang lại cho họ gánh nặng nợ công, ô nhiễm, suy thoái đạo đức xã hội.

(Ảnh: Ông Tất Thành Cang trong phiên họp bất thường chiều 26/11/2018. Nguồn: Zing)

Huyền Dũng

27/11/2018

Việt Nam Nguyễn Phú Trọng Sài Gòn Cộng sản