Gửi tiền tỷ, bồi thường 75 triệu đồng, ĐBQH lo “đổ vỡ dây chuyền”

Tram be

Ảnh minh hoạ

Ngày 26/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD). Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) quan tâm là quyền lợi của người gửi tiền khi các TCTD phá sản….

Không trả đúng, đủ,  người dân sẽ mất niềm tin vào ngân hàng

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho hay, trong 5 phương án cơ cấu lại TCTD, quyền lợi của người gửi tiền chỉ bị ảnh hưởng khi TCTD được kiểm soát đặc biệt phá sản không có khả năng chi trả hết tiền gửi cho người gửi tiền.

“Khi thực hiện các phương án khác, quyền lợi của người gửi tiền luôn được bảo đảm và không bị ảnh hưởng. Vì vậy, dự thảo Luật mới chỉ quy định quyền lợi của người gửi tiền trong trường hợp TCTD được kiểm soát đặc biệt thực hiện phương án phá sản và không cần quy định về nội dung này khi thực hiện phương án cơ cấu lại khác”, ông Thanh nói.

Chưa yên tâm, ĐBQH Nguyễn Thị Lệ Thuỷ (Bến Tre) cho rằng, quyền lợi của người gửi tiền vẫn chưa được quy định rõ nét, trong khi đây là cổ đông đặc biệt của ngân hàng, góp đến 85% vốn huy động.  

“Tỷ lệ chi trả cho người gửi tiền trường hợp ngân hàng phá sản vẫn theo mức chi trả của bảo hiểm tiền gửi tối đa 75 triệu đồng là quá thấp. Không thể người gửi 100 tỷ đồng và người gửi 100 triệu đồng cũng đều nhận số tiền đền bù cào bằng như nhau là 75 triệu đồng. Người gửi tiền phải được nhận lại số tiền ứng với số đã gửi”, bà Thuý nói.

Cùng quan điểm, theo ĐBQH Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, một khi ngân hàng phá sản thì phải “trả cả tiền gốc, lãi cho người dân” để tránh hiệu ứng domino rút tiền hàng loạt, gây đổ vỡ dây chuyền cả hệ thống. “Không trả đúng, đủ cho người dân sẽ khiến họ mất niềm tin vào hệ thống ngân hàng”, ông Đồng nói.

Giải trình trước Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng cho hay, dự luật đã cho phép Chính phủ áp dụng các giải pháp đặc biệt, do đó, có thể quy định chi trả vượt hạn mức cho người gửi tiền trong trường hợp đặc biệt. "Việc quy định trả vượt hạn mức cho người gửi tiền trường hợp ngân hàng rơi vào kiểm soát đặc biệt, Quốc hội có thể xem xét thêm và quyết định", ông Hưng nhấn mạnh.

Có dùng ngân sách “giải cứu” ngân hàng yếu kém?

Một vấn đề nữa được các ĐBQH quan tâm là có dùng ngân sách Nhà nước “giải cứu” ngân hàng yếu kém?  Bà Vũ Thị Lưu Mai, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Tài chính ngân sách đặt vấn đề, dự luật nêu không sử dụng ngân sách để xử lý ngân hàng yếu kém. Song việc đưa ra các giải pháp hỗ trợ như cho vay đặc biệt với mức ưu đãi lãi suất đến 0% hay miễn, giảm tiền lãi vay tái cấp vốn, vay đặc biệt… thì đã dùng ngân sách gián tiếp.

“Trường hợp cho vay rồi, nhưng sau đó các ngân hàng này không thể phục hồi, vẫn phá sản và không có khả năng thanh toán các khoản vay thì ai sẽ chịu trách nhiệm? Tiền ngân sách bỏ ra cho vay lấy lại thế nào?”, bà Mai nói và cho rằng, không nên sử dụng ngân sách “giải cứu” ngân hàng yếu kém dù trực tiếp hay gián tiếp.

ĐBQH Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) cho hay, một số nước trên thế giới có dùng tiền thuế đóng góp của dân vào “giải cứu” ngân hàng, nhưng có phương án rất rõ ràng và giám sát rất chặt chẽ.

Theo dự thảo, kiểm soát đặc biệt là việc đặt một TCTD dưới sự kiểm soát trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước. Các phương án cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt gồm có: phương án phục hồi; phương án sáp nhập, hợp nhất, chuyển nhượng toàn bộ cổ phần, phần vốn góp; phương án giải thể; phương án chuyển giao bắt buộc; phương án phá sản.

“Không dùng ngân sách trực tiếp, mà lại gián tiếp giải cứu qua loạt biện pháp thì phải tính toán cụ thể sẽ đạt được hiệu quả thế nào sau thời gian xử lý. Chúng ta phải thiết kế để có cơ chế minh bạch, không nên né tránh. Người dân được quyền biết họ đóng thuế và tiền thuế đó được dùng thế nào”, đại biểu TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

 

“Giải cứu” tổ chức tín dụng yếu kém như “tháo bom”

Thống nhất không dùng ngân sách Nhà nước xử lý các TCTD yếu kém, tuy nhiên, ĐBQH Đinh Duy Vượt (Gia Lai) cho rằng, cần phải có nghiên cứu toàn diện, giải pháp phù hợp từng thời điểm nhằm bảo đảm quyền của người gửi tiền, tránh tình trạng rút tiền ồ ạt, gây hiệu ứng domino.

Nhìn lại các đại án lĩnh vực ngân hàng vừa qua, theo ông Vượt, điều này chứng tỏ sự phức tạp, khó khăn trong xử lý các TCTD. Cho nên, việc phân công người làm nhiệm vụ này cũng phải hết sức cân nhắc.

“Không phải cán bộ đang thuận buồn xuôi gió, đang ăn ngon ngủ yên cũng dám dũng cảm xông ra nhảy vào nhận nhiệm vụ giải cứu các TCTD đang được kiểm soát đặc biệt, tức là đang khó khăn đặc biệt”, ĐBQH tỉnh Gia Lai cho hay, nhiều cán bộ có năng lực, trách nhiệm đang làm nhiệm vụ này ví như đang đi “tháo ngòi nổ của quả bom”. Vì cơ cấu lại, xử lý một TCTD yếu kém rất phức tạp và phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố.

Theo ĐBQH Đinh Duy Vượt, dự thảo cần quy định cụ thể trách nhiệm để người tham gia cơ cấu lại TCTD “quyết liệt, vững chí, vững tâm”.

Từ thực tế trong ngành Ngân hàng, ông Nguyễn Văn Thắng - Chủ tịch VietinBank cho rằng, trường hợp phải cân đối chấp nhận bỏ ngân sách hỗ trợ các ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt thì đó cũng là “khoản tiền rất nhỏ, nhưng sẽ đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, xã hội”.

“Tôi đề nghị cho phép Chính phủ được sử dụng nguồn lực Nhà nước hỗ trợ bồi thường tín dụng trong trường hợp phá sản”, ông Thắng nhấn mạnh.

Thảo Nguyên/Thanh Tra

 

ngân hàng quốc hội Việt Nam phá sản