Cai Lậy

  • Tài xế trả tiền lẻ ở Cai Lậy

    Anh Phương là tài xế xe du lịch. Vợ làm công nhân, nuôi hai đứa con học đại học.

    Tổng thu nhập cả nhà mỗi tháng hơn 10 triệu, lấy nhau từ năm 1995, giờ vẫn ở nhà thuê. Lái xe 26 năm, và thứ năm tuần qua, lần đầu tiên người đàn ông này lên báo: anh bị hai cảnh sát cơ động xốc nách đưa đi ở trạm thu phí BOT Cai Lậy, trong lúc đang chờ lấy lại tiền lẻ trả lại.

    Chuyện bắt đầu từ hồi tháng 8, khi đi ngang qua cây xăng gần Cai Lậy, anh  nhìn thấy thùng tiền từ thiện đầy giấy bạc lẻ 500, 1.000, 2.000 đồng. “Đổi một ít cho anh được không?” - anh hỏi cô nhân viên. Hộp từ thiện đó khoảng 80.000 đồng. Hôm đó là 3/8.

    Anh Phương là một trong những tài xế đầu tiên đi qua trạm thu phí dự án BOT Cai Lậy sử dụng tiền lẻ như một phương thức phản đối sự bất công. Vài ngày sau, nó trở thành một trào lưu, lan đi rồi trở thành một phương thức phổ biến của những lái xe qua trạm này.

    Cho đến chiều ngày 30/11, anh Phương bị thu bằng lái xe khi đang trả tiền lẻ ở trạm thu phí. Xe cẩu đi tới. Hai cảnh sát cơ động xốc nách Phương đưa lên xe “như một tội phạm”.

    Đôi dép bị văng mất. Bụng đói, người đàn ông này bị giữ từ 5 giờ tới 11 rưỡi đêm hôm đó. Anh em tài xế mua hộp cơm và đôi dép gửi vào nhưng không đến tay người nhận.

    Ba giờ sáng, Phương mới về tới Dĩ An, Bình Dương. Chân vẫn không dép, đói, khát. Vợ và hai con ngồi đợi, hỏi gì anh cũng không nói.

    Phương nổi tiếng. Từ hôm “lên clip”, có mấy người bạn thân thiết gọi anh ra uống cà phê, “gọi riết, mà tôi không dám ra”. Bà con lối xóm bu lại hỏi, vi phạm cái gì mà bị bắt nhốt trên xe tù chở đi thế. Anh cũng giải thích, rằng anh không có làm gì sai khi đưa tiền lẻ qua trạm thu phí Cai Lậy. Nhưng ở địa phương người ta đâu có hiểu, nhiều người chỉ thấy hình ảnh cảnh sát cơ động xốc nách chở đi “chắc anh phạm pháp điều gì”.

    Đến hai đứa con, một đứa năm đầu, một đứa năm ba đại học, nó còn bảo: “Ba làm gì mà bị vậy, con còn mặt mũi nào ra đường”. Bạn bè chúng coi trên mạng, tưởng bố là tội nhân. Anh bảo “chỉ lo tụi nó bỏ học”. 

    Nhiều phát biểu liên quan đến các xung đột tại các trạm BOT gần đây gợi ý rằng có những hành vi mang tính tổ chức, có tính nhận thức và tính chủ động chống lại các chủ trương đúng đắn. Như nhà đầu tư dự án ở Cai Lậy, từng đề nghị cơ quan chức năng tỉnh Tiền Giang “xử lý những trường hợp tài xế cố tình dùng tiền lẻ mua vé qua trạm”.

    Nhiều người trong số họ là những người dân vô danh. Họ cũng có một mong muốn, như vợ chồng anh Phương bây giờ, là tiếp tục đi lái xe nuôi gia đình. Muốn được sống yên thân. Vì “cũng không biết làm nghề gì khác”.

    Hai vợ chồng người tài xế ấy “cày hết ga”, một tháng thu nhập được 14 triệu, trả tiền thuê nhà 4 triệu, còn tiền học tiền ăn cho hai đứa học đại học là hết. Khoản vay ngân hàng 200 triệu chưa biết bao giờ hết nợ. Cái xe đang lái, cũng là xe thuê.

    Người đàn ông ấy nói anh không có lý do gì để tự nhiên chống lại một chủ trương của Nhà nước. “Ai mà không muốn yên thân đi làm để lo cho gia đình. Chỉ là nó phi lý quá”.

    Nhưng bởi vì đại diện của Bộ Giao thông đã khẳng định rằng “vị trí đặt trạm BOT trên quốc lộ 1 là hợp lý… đã được các bộ ngành và địa phương thống nhất”, nên trong mâu thuẫn ở trạm thu phí BOT, nơi những hàng xe dài ùn tắc, khi những xung đột phải có cảnh sát can thiệp, hẳn có ai đó đã sai. Và khi có ai đó sai, mà không phải là những người ký duyệt dự án, thì đó có lẽ là những tài xế.

    Khi đằng sau mâu thuẫn ở dự án BOT Cai Lậy và hàng loạt dự án khác không có cái tên nào bị xướng lên, thì một người dân vô danh như anh Trịnh Hồng Phương được ra làm “nhân vật”. Mấy ngày nay "nhân vật này" không dám nhìn mặt lối xóm.

    Khi những nhà quản lý không thể nhận sai thì cái sai dường như là của người dân.

    Cuộc tâm sự với anh Phương kéo dài một tiếng rưỡi. Và sau rốt, mong muốn của người tài xế ấy vẫn là có lại cái bằng, để lái xe nuôi con. 

    Anh Phương, bị cảnh sát xốc nách, trở thành “kẻ có tội” trong mắt hàng xóm, trong mắt chính những đứa con của mình, liệu có phải vì không còn ai khác gánh cái vai có tội đó cho anh.

    Hồng Phúc/Vnexpress

  • Máu của tài xế đã đổ ở BOT Cai Lậy, các "đày tớ" vẫn làm ngơ

    Tiếp tục đấu trí: Các anh em tài xế kêu gọi nhau giữ cái đầu lạnh, cho dù 1 bạn hữu bị chém vào tay phải giải phẫu! 

    Càng theo dõi các anh em tài xế miền Nam Nhi càng thấy nể phục các anh. Họ đấu tranh ôn hòa, tình nghĩa, bình tĩnh và rất có phương pháp. 

    Cách đây vài hôm, BOT Cai Lậy cho xe đến kéo những chiếc xe nào bị vu là đang cố tình gây ùn tắc giao thông. Xe của anh Phương Tour bị kéo, anh còn bị tài xế xe cẩu của hãng Tú Anh hăm dọa. Khi các anh em tài xế liên tục gọi điện thoại chất vấn và phản đối tên tài xế này, thì hắn không những không biết sai còn gửi ngược các cuộc gọi vào máy anh Phương Tour để phá, sau đó tiếp tục hăm dọa các tài xế.

    Anh Dương Tân, cùng 2 tài xế khác, hôm nay đã tìm đến công ty xe kéo Tú Anh để nói chuyện ôn hòa, mong tìm cách giải quyết êm đẹp cho cả 2 bên. Thế nhưng nhân viên hãng Tú Anh đã dùng xe cẩu chặn đầu xe anh Dương Tân, rồi chém anh bị thương nặng ở cánh tay trái  Hiện nay anh Tân đang nằm tại bệnh viện Đa Khoa Toàn Mỹ ở Cần Thơ.

    Điều đáng kính phục là tuy bị chém đổ máu và bị thương nặng cần giải phẫu, nhưng anh Tân và các tài xế vẫn rất bình tĩnh, không hề bạo động. Một mặt cho người đi báo công an, mặt khác cho người thông báo với phóng viên báo chí, rồi đưa anh Tân vào viện chữa trị.

    Tại bệnh viện, anh Tân luôn miệng nhắn nhủ anh em bình tĩnh, đừng manh động mà hư chuyện. Trên mạng, anh em cũng dặn nhau giữ cái đầu lạnh, từ từ giải quyết, đừng bạo động để mắc mưu. Nhiều người nghe tin anh Tân bị chém thì rất phẫn nộ, đòi đốt nhà người đã chém anh, nhưng sau khi nghe anh em nhắc nhở, họ đều hiểu ra và nguội lại, bình tĩnh lại tìm cách giải quyết tốt nhất.

    Anh Tân cho biết mình không sao, nói rằng hôm nay ở nhà có giỗ, vợ anh lại sắp đi thi nên anh dặn anh em đừng vội báo cho gia đình, anh không muốn mọi người phải lo lắng quá. Khi các anh em nói sẽ cùng nhau đóng góp tiền giúp thì anh Tân cũng từ chối, anh nói anh chưa cần, hãy để đó lo cho các anh em khác thiếu thốn hơn.

    Các tài xế nhắn nhủ nhau, đây là vụ án hình sự, hãy chờ xem công an giải quyết thế nào, đừng nóng vội tính chuyện thanh toán hay trả thù, vì sẽ làm ảnh hưởng đến công cuộc đấu tranh chung chống lại BOT Cai Lậy đặt sai quy định. 

    Nghe các anh em nói chuyện, nhìn cách các anh em làm việc và ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau, thật là cảm động và đáng nể. Họ thật sự rất bình tĩnh, làm rất đúng, 1 người vì mọi người, mọi người vì 1 người. Đoàn kết vì mục đích và quyền lợi chung.

    Một lần nữa hoan hô các Anh Em Bạn Hữu Đường Xa, anh em thật là tuyệt vời !! 

    Fb Ngoc Nhi Nguyen

  • Giải pháp cho BOT Cai Lậy: 'Thà một lần đau'

    Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đức cho rằng phải chấp nhận dự án BOT Cai Lậy đã thất bại về mặt tài chính và “thà một lần đau” để di dời trạm thu phí.

    Sáng 30/11, trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang) hoạt động trở lại sau 3 tháng dừng thu phí. Tuy nhiên, ngay từ lúc thu phí trở lại, cánh tài xế đã phản ứng dữ dội. Trong hơn nửa ngày, trạm BOT Cai Lậy đã phải 3 lần xả trạm.

    Trao đổi với Zing.vn, tiến sĩ Nguyễn Hữu Đức, chuyên gia JICA (Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản), cho rằng việc giải quyết không dứt điểm quyền lợi của các bên đã dẫn đến tình trạng "tiến thoái lưỡng nan".

    Bên nào sai, bên đó phải sửa 

    - Tình hình tại trạm BOT Cai Lậy lại nóng bỏng cùng với việc thu phí sau hơn 3 tháng tạm ngưng. Ông đánh giá như thế nào về diễn biến lần này?

    - Tôi cảm thấy lo lắng. Việc người dân dùng tiền lẻ trả phí không sai nhưng họ cần phải bình tĩnh hơn.

    Thực tế, hình thức, mức độ phản đối của người dân ngày càng ở mức cao hơn, quyết liệt hơn.

    Nếu Bộ GTVT và các cơ quan chức năng không giải quyết thì sẽ đẩy tình hình thêm căng thẳng. Việc phản đối sẽ lan rộng ra nhiều dự án BOT khác, không còn là vấn đề của Cai Lậy nữa.

    - Ông nghĩ sao về việc tỉnh Tiền Giang huy động lực lượng hùng hậu gồm công an, cảnh sát cơ động, cảnh sát giao thông tham gia xử lý sự việc ở BOT Cai Lậy?

    - Tôi cho rằng trong trường hợp này cần phải có cảnh sát, cơ quan chức năng hỗ trợ chủ đầu giữ trật tự an ninh. Bởi vấn đề mất an ninh đã được dự báo trước.

    Nhưng vấn đề là cơ quan chức năng tham gia ở mức ở mức độ nào. Tôi xem trên báo chí thấy lực lượng cảnh sát cơ động, cảnh sát giao thông rất đông. Việc huy động quá nhiều cảnh sát cơ động là điều không cần thiết. Nó cũng thể hiện sự lúng túng của tỉnh Tiền Giang và chủ đầu tư.

    - Bộ GTVT cần làm gì trong thời điểm này?

    - Với tình hình “nước sôi lửa bỏng” tại Cai Lậy, Bộ GTVT cần làm cho sự việc dịu xuống. Một trong những cách theo tôi là hợp lý nhất thời điểm này là xả trạm, dù biện pháp này chỉ là tạm thời.

    Khi không sử dụng dịch vụ, người dân không cần miễn, giảm phí

    Chuyên gia Nguyễn Hữu Đức

    Rõ ràng, xảy ra sự việc là do bản chất của vấn đề chưa được giải quyết. Trạm BOT Cai Lậy đặt sai vị trí và cần phải di dời.

    Bộ GTVT đang đứng trước một bài toán cực khó. Di dời trạm cũng không được mà để thu phí cũng chẳng yên. Di dời thì phải bồi thường cho nhà đầu tư, đẩy rủi ro cho ngân hàng. Còn tiếp tục thu phí thì đau đầu trước sự phản đối của người dân.

    - Như vậy không có cách nào để giải quyết sự việc đang diễn ra ở BOT Cai Lậy?

    - Tôi cho rằng cần có cuộc đối thoại trực tiếp 3 bên: Bộ GTVT, nhà đầu tư và người dân. 

    Theo nguyên tắc, bên nào sai bên đó phải sửa. Mà chắc chắn, sự việc ở BOT Cai Lậy, người dân không sai.

    Nếu Bộ GTVT sai, chủ đầu tư sai thì họ phải di dời trạm BOT về đúng vị trí. Và hơn nữa, chúng ta cần một giải pháp tổng thể giải quyết tất cả các trạm chứ không chỉ là trạm Cai Lậy.

    Đã sai là phải sửa, mà sửa sai thì đau và khó lắm. 

    "Dự án đã thất bại về mặt tài chính"

    - Bộ GTVT đã miễn, giảm phí nhiều trạm BOT trên cả nước, trong đó có Cai Lậy. Ông đánh giá thế nào về điều này?

    - Tôi nhắc lại, miễn phí, giảm phí tại các trạm BOT thời gian qua chỉ là biện pháp tạm thời và đẩy rủi ro sang phía ngân hàng. 

    Mặt khác, bản thân cái từ “miễn, giảm phí” còn khiến người dân phản đối. Người dân lý luận rất chính xác là họ không sử dụng dịch vụ sao phải trả phí. Một khi đã không sử dụng dịch vụ người dân không cần miễn giảm, ban ơn.

    Nhưng vấn đề người dân cũng cần cho Bộ GTVT thời gian. Bởi di dời trạm sẽ phá vỡ hợp đồng, phải đền bù cho chủ đầu tư.

    - Nhiều chuyên gia và cả lãnh đạo Bộ GTVT nói rằng nếu di dời Cai Lậy sẽ dẫn đến hiệu ứng domino,  sự bùng nổ phản đối ở các trạm thu phí khác. Ông nghĩ sao về điều này?

    - Đây là điều mà ai cũng nhìn thấy. Tuy nhiên, nếu cứ sợ, lo lắng thì không ổn. Vì cái nỗi sợ đó mà không giải quyết vấn đề thì tình hình ngày càng nghiêm trọng và lan to hơn nữa. Khi đó, chúng ta sẽ không thể giải quyết được nữa và hậu quả nghiêm trọng.

    Bộ GTVT cần phải xác định "thà đau một lần". Nghĩa là nhìn thẳng vào sự thật rằng dự án đã thất bại về mặt tài chính để có hướng xử lý ở các bước tiếp theo.

    Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đức

    Việc Bộ GTVT giảm, miễn phí tại các trạm BOT đặt nhầm vị trí cũng giống như một người bị bệnh. Họ tìm cách cắt cơn bệnh chứ không tìm ra biện pháp xử lý bệnh triệt để. 

    Căn bệnh vì thế âm ỉ và có thể bùng phát bất cứ lúc nào. 

    Trong vấn đề này, Bộ GTVT cần phải xác định "thà một lần đau". Nghĩa là nhìn thẳng vào sự thật rằng dự án đã thất bại về mặt tài chính để có hướng xử lý ở các bước tiếp theo. Từ đó, Bộ GTVT ngồi lại với ngân hàng và chủ đầu tư để cùng chia sẻ thiệt hại.

    Theo đó, ngân hàng chỉ thu hồi vốn, không lấy lãi từ chủ đầu tư và coi đây là khoản nợ xấu. Chủ đầu tư sau khi trừ các khoản đã thu, phải chấp nhận chỉ thu hồi một phần vốn chủ sở hữu, như kiểu kinh doanh chịu lỗ.

    Bởi khi chuyển về đúng vị trí thì phương án tài chính sẽ được đưa ra theo hướng xử lý thất bại dự án chứ không thể được như hiện nay. Vẫn biết điều đó là khó chấp nhận với chủ đầu tư và ngân hàng nhưng theo tôi đó là biện pháp tốt nhất hiện nay. 

    Bên cạnh đó, Bộ GTVT xin Chính phủ cho dùng ngân sách bù nốt phần còn lại. Nghĩa là chấp nhận thất bại và chia sẻ rủi ro ở mức chấp nhận được.

    - Liệu những lùm xùm ở trạm BOT có ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án cao tốc Bắc - Nam?

    - Tất nhiên, đó là điều Bộ GTVT đang lo lắng. Cao tốc Bắc - Nam làm theo BOT rất nhiều đoạn. Khi những lùm xùm này chưa được giải quyết, chủ đầu tư không dám mạo hiểm vào đầu tư. 

    Ngân hàng không dám giải ngân sợ rủi ro. Nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng kế hoạch phát triển giao thông hạ tầng của Chính phủ.

    Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đức từng công tác tại Viện Khoa học và Công nghệ GTVT. Thành viên Hội đồng khoa học của Hội nghiên cứu GTVT Đông Á. 

    Hiện ông là chuyên gia tư vấn cao cấp của JICA về các dự án giao thông và chuyên gia tư vấn ngắn hạn cho Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam về vấn đề giao thông.

    • BOT là viết tắt của tiếng Anh "Build-Operate-Transfer", có nghĩa: Xây dựng-Vận hành-Chuyển giao. Chính phủ có thể kêu gọi các công ty bỏ vốn xây dựng trước thông qua đấu thầu, sau đó khai thác vận hành một thời gian và sau cùng là chuyển giao lại cho nhà nước sở tại. Có 3 loại hợp đồng: Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao, xây dựng - chuyển giao - kinh doanh, xây dựng - chuyển giao.

    • Zing

    • VưVăn 

    •  

    Văn Chương thực hiện/Zing

     

  • BOT và tham nhũng

    Chống tham nhũng thực sự cần bắt đầu ngay từ việc chống lạm thu, thu sai các loại phí, thuế, bỏ ngay những trạm BOT đặt sai vị trí, xử lý ngay những người lạm quyền cố ý làm sai gây hậu quả xấu cho kinh tế và xã hội...

    Vụ việc trạm thu phí BOT ở Cai Lậy, Tiền Giang từ đầu tháng 8.2017 qua một thời gian tạm lắng nhưng chưa có dấu hiệu kết thúc thì đến nay lại bùng phát.

    Bộ Giao thông - Vận tải đã phải họp để giải quyết nhưng hướng “quyết” của Bộ không “giải” được vấn đề cốt lõi: vì sao trạm thu phí lại đặt ở vị trí “đón lõng” tất cả xe đi qua, bất kể có đi vào “đường tránh” hay không?

    Từ vấn đề này nảy sinh thêm nhiều câu hỏi khác như, vì sao giá vé ở đây quá cao, vì sao đoạn quốc lộ 1A qua thị trấn Cai Lậy – con đường huyết mạch có từ thời xa xưa – thuộc chức trách quản lý, bảo trì, sửa chữa của nhà nước, cụ thể là Bộ Giao thông - Vận tải, mà nay lại giao cho tư nhân “nâng cấp” để rồi thu phí?...

    Rất nhiều câu hỏi vì sao đã được đặt ra từ phía người dân. Nhưng về phía nhà quản lý là Bộ Giao thông - Vận tải thì ngay một câu hỏi đơn giản nhất cũng không được đặt ra và trả lời nghiêm túc: Vì sao người dân bức xúc và phản ứng? Cụ thể là những lái xe qua đoạn đường này, dù phải chờ đợi hàng giờ dưới cái nắng nóng như thiêu hay trong cơn mưa tầm tã thì họ vẫn cùng nhau thực hiện một hành động trả phí bằng các loại tiền lẻ.

    Trước đó ở miền Trung đã có một trạm thu phí bị lái xe phản ứng cũng bằng cách này, nhưng hiệu quả không cao và sự lan truyền không mạnh mẽ. Nhưng đến BOT Cai Lậy, Tiền Giang thì có tác động ngay vì lưu lượng xe qua lại trên con đường này quá lớn, chỉ cần ùn tắc ít phút ở trạm BOT là tạo ra “phản ứng dây chuyền” cả đoạn đường dài.

    Hiện nay quốc lộ 1A từ TP.HCM về Đồng bằng Sông Cửu Long gần như là “độc đạo”! Thực hiện đúng BOT là làm thêm một con đường khác (nhất là những đoạn qua thành phố, thị xã)… thì vừa phá thế độc đạo rất nguy hiểm đối với tính mạng hàng trăm ngàn lượt người, xe qua lại hàng ngày, vừa tăng cường được hiệu quả giao thông qua việc rút ngắn thời gian vận chuyển. Như vậy cả lợi ích kinh tế - xã hội đều đạt được.

    Nếu đường mới làm bằng phương thức BOT thì chỉ được phép đặt trạm thu phí cho đoạn đường đó. Thời gian đầu có thể các chủ phương tiện giao thông còn né tránh nhằm tiết kiệm chi phí. Nhưng nếu đường và trạm đặt ở vị trí hợp lý và mức phí phù hợp thì chắc chắn về lâu dài đó là “phương án chọn” của đa số phương tiện giao thông. Bởi vì, trong bài toán kinh tế “thời gian” không chỉ là tiền mà còn là “vàng, kim cương”, hơn nữa, độ an toàn với người sử dụng phương tiện giao thông cao hơn.

    Tuy nhiên, dù chính sách BOT cho thấy “ích nước lợi nhà” nhưng trong thực tế việc thực thi BOT đã không nhằm đến “phát triển bền vững” và trước mắt là đảm bảo quyền lợi chính đáng của đa số người dân mà rõ ràng chỉ vì lợi ích của một nhóm người. Bất chấp phản ứng của người dân trạm BOT vẫn đặt ở vị trí vô lý “không đi qua vẫn phải nộp tiền”!

    Sự việc ở Cai Lậy làm lộ ra nhiều trạm thu phí BOT khác trên những con đường huyết mạnh của cả nước cũng bị tình trạng tương tự.

    Sai phạm ở nhiều BOT Bộ Giao thông đã thừa nhận. Vậy nhưng chính quyền những địa phương ấy không có biện pháp thỏa đáng, nhằm khắc phục những sai phạm thiếu sót mà chỉ tập trung vào “xử lý” tài xế thực hiện hành vi dân sự là trả phí bằng tiền lẻ?

    Chống tham nhũng thực sự cần bắt đầu ngay từ việc chống lạm thu, thu sai các loại phí, thuế, bỏ ngay những trạm BOT đặt sai vị trí, xử lý ngay những người lạm quyền cố ý làm sai gây hậu quả xấu cho kinh tế và xã hội. Lập lại sự công bằng, lấy lại niềm tin trong dân chúng để ngăn chặn và tiêu diệt virus “coi thường nhân dân”.

    Sài Gòn 1.12.2017

    Nguyễn Thị Hậu/Người Đô Thị