20 12

MÂU THUẪN NAM CỘNG – BẮC CỘNG

Càng về cuối tháng 12/2018, diễn biến chính trường Việt Nam càng cho thấy chiến dịch “đốt lò” ở miền Nam tưởng dễ mà hóa ra không dễ chút nào. Phe cánh Tổng – Chủ Nguyễn Phú Trọng càng cố tạo thêm áp lực, càng tìm cách siết vòng vây xung quanh nhóm lợi ích Lê Thanh Hải, thì Hai Nhựt, Ba Đua, Sáu Cang càng tìm cách phá vây. Từ các tuần cuối tháng 11, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã chỉ đích danh Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Sài Gòn Tất Thành Cang sai phạm “rất nghiêm trọng”, phải kỷ luật thích đáng. Hơn một tháng trôi qua sau thông báo trên, thời điểm cuối năm 2018 đã cận kề, ông Tất Thành Cang vẫn tự do, bất chấp những lời đe dọa từ trung ương.

Tất Thành Cang – “khúc củi” tưởng dễ mà khó đốt

Để hiểu rằng chiến dịch “đốt lò” ở miền Nam thật sự là một thử thách với phe Tổng – Chủ Trọng, cần nhắc lại một số mốc thời gian và sự kiện. Đầu tiên là chiến dịch truyền thông đã khơi lại vụ Thủ Thiêm và dọn đường cho chiến dịch thanh trừng nội bộ mà phe cộng sản miền Bắc nhắm đến phía miền Nam. Cái tên “Thủ Thiêm” thực chất đã được truyền thông “lề đảng” nhắc đến từ thời điểm cuối năm 2017, và chỉ trên một số rất ít báo. Đến tháng 5/2018, các tờ báo “lề đảng” mới chính thức được bật đèn xanh để truy vấn vụ Thủ Thiêm. Một sai phạm bị chìm trong bóng tối hơn 20 năm bỗng chốc được khơi dậy và xuất hiện đầy trên các mặt báo. Người dân giật mình nhận ra một vụ cướp đất trắng trợn với quy mô rất lớn đã được thực hiện trót lọt ở ngay thủ phủ miền Nam.

Tuy nhiên, các báo “lề đảng” chỉ được bật đèn xanh vụ Thủ Thiêm khoảng ba tuần rồi sau đó lại đưa tin nhỏ giọt. Phải đến tận đầu tháng 9/2018, cùng lúc với sự kiện Thanh tra Chính phủ công bố kết quả kiểm tra liên quan đến khiếu nại của người dân về sai phạm đất đai ở Sài Gòn, chiến dịch truyền thông xung quanh Thủ Thiêm mới tiếp tục diễn ra quyết liệt. Cũng từ đó đến nay, các danh từ “Tất Thành Cang”, “Lê Thanh Hải” mới thường xuyên được nhắc đến bởi phe “đốt lò” và những người dân mất đất muốn công lý được thực thi. Đó cũng là thời điểm đánh dấu bước chuyển biến thái độ của người dân trong những buổi nói chuyện với quan chức Sài Gòn. Họ dần dần không còn tin tưởng lời hứa của những người cộng sản, tên tuổi cô Nguyễn Thùy Dương, người phụ nữ dám ném dép vào mặt bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cũng nổi lên từ đó.

Từ ngày 12 đến 14/11/2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiến hành họp lần thứ 31 và ra kết luận rằng ông Tất Thành Cang đã “sai phạm rất nghiêm trọng”, gây mất niềm tin nơi nhân dân và phải chịu kỷ luật thích đáng. Thông thường, khi một quan chức bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương xác định có sai phạm “rất nghiêm trọng” thì sinh mệnh chính trị của người đó trong chế độ cộng sản Việt Nam xem như đã kết thúc. Tuy nhiên, mọi sự hoàn toàn khác với trường hợp Tất Thành Cang. Chưa đầy hai tuần sau khi Ủy ban Kiểm tra Trung ương ra kết luận nói trên, ngày 26/11/2018, ông Tất Thành Cang, cùng với Chủ tịch UBND Sài Gòn Nguyễn Thành Phong và Chủ tịch HĐND Sài Gòn Nguyễn Thị Quyết Tâm, tổ chức phiên họp bất thường để “thay máu” nhiều nhân sự, đồng thời bổ nhiệm Đại tá Nguyễn Trường Thắng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 5, Quân khu 7, làm Tư lệnh Bộ Tư lệnh TP.

Chỉ cần một phép so sánh đơn giản là bản chất vấn đề lộ rõ: Trong sự nghiệp của mình,  ông Đinh La Thăng và ông Tất Thành Cang đều đã đạt đến chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, Ủy ban Kiểm tra Trung ương chỉ cần mồi lửa nhỏ là ông Thăng trở thành “khúc củi” cháy rực trong “lò” của Tổng – Chủ Trọng. Còn với ông Cang, Ủy ban Kiểm tra Trung ương càng tìm cách đốt thì lửa tắt càng nhanh. Mấy chữ “sai phạm rất nghiêm trọng” đủ để ông Đinh La Thăng tiến vào con đường thân bại danh liệt, đến mức ông phải van xin các “đồng chí” của ông hãy đối xử với ông “như một con người”. Cũng mấy chữ đó đụng phải trường hợp Tất Thành Cang thì không còn linh nghiệm. Ủy ban Kiểm tra Trung ương hai lần nêu đích danh ông Cang nhưng đến nay ông vẫn vô sự.

Mới đây, trưa ngày 19/12/2018, các báo “lề đảng” đồng loạt dẫn tin từ Thành ủy Sài Gòn: Ông Tất Thành Cang xin nghỉ phép dài ngày, từ ngày 17/12/2018 đến 3/1/2019. Nhiều báo dẫn lời “một lãnh đạo trong Ban Thường vụ Thành ủy”, nói rằng chuyện nghỉ phép của ông Tất Thành Cang là “bình thường, vì đây là quyền cá nhân”. Tuy nhiên, với giới thạo tin và thường quan sát diễn biến chính trường Việt Nam thì đây là chuyện không bình thường chút nào. Một quan chức đang trong tầm ngắm của Ủy ban Kiểm tra Trung ương mà lại dễ dàng nghỉ phép hơn hai tuần, cứ như thể phe cánh Tổng – Chủ Trọng đã quên mất bài học Trịnh Xuân Thanh, khi Thanh xin nghỉ phép chữa bệnh rồi đào thoát thành công, để an ninh thuộc phe ông Trọng phải tổ chức bắt cóc Thanh ở ngay Berlin, tạo nên bê bối ngoại giao để lại hậu quả vẫn còn đến giờ này.

Những ai hay theo dõi tin tức từ các nhà báo “lề dân” sẽ thấy Tất Thành Cang thật sự là một “khúc củi” không bình thường. Từ lúc Ủy ban Kiểm tra Trung ương thông báo kết luận kỳ họp thứ 31 đến nay, trong dư luận “lề dân” đã nhiều lần rộ lên thông tin Tất Thành Cang bị bắt, thậm chí bị đưa ra ngoài Hà Nội. Dĩ nhiên, chỉ vài ngày sau mấy thông tin trên, ông Cang lại xuất hiện và tươi cười như không có chuyện gì xảy ra. Điều đó không có nghĩa là truyền thông “lề dân” đưa tin vịt, vì diễn biến chính trường Việt Nam từ năm 2016 đến nay cho thấy chính truyền thông “lề dân” thường đưa tin nhanh và chính xác hơn truyền thông “lề đảng” trong mấy vụ quan chức, tướng tá “vào lò”. Nhà báo Phạm Việt Thắng chính là người đã đưa tin rất sớm và rất chính xác vụ ông Trần Bắc Hà, “phó vương” của “đồng chí X”, bị bắt. Tuy nhiên, trong vụ Tất Thành Cang, nhà báo Phạm Việt Thắng đã đưa tin ông Cang sẽ bị bắt từ giữa tháng 11, nhà báo Trương Châu Hữu Danh, người thường viết bài về sai phạm đất đai ở miền Nam, đã ít nhất hai lần đưa tin ông Cang sắp bị bắt, nhưng “quỹ đạo” Tất Thành Cang đã vượt ra ngoài khả năng dự đoán của hai nhà báo trên, cùng nhiều nhà báo “lề dân” khác.

Nói về mức độ ảnh hưởng của các “khúc củi” trong lò Tổng – Chủ Trọng, nhiều nhà quan sát, phân tích chính trị từ cả dư luận “lề đảng” dẫn “lề dân” đều cho rằng không ai qua được Trần Bắc Hà, doanh nhân kiêm chính trị gia kiểu xã hội đen một thời chỉ đứng dưới “đồng chí X”. Tuy nhiên, diễn biến chính trường Việt Nam từ cuối tháng 11 đến cuối tháng 12/2018 cho thấy, hóa ra “củi” Tất Thành Cang còn khó đốt hơn cả củi “Trần Bắc Hà”. Với trường hợp Trần Bắc Hà, phe “đốt lò” không cần một chiến dịch truyền thông nào. Sau cái chết đúng lúc và bí hiểm của cựu Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kiêm luôn chức Chủ tịch nước và chỉ hơn một tháng sau đó là Trần Bắc Hà “vào lò”. Còn với Tất Thành Cang, nhân vật tưởng đơn giản nhưng hóa ra không đơn giản chút nào, thì phe “đốt lò” vẫn loay hoay chưa xử lý được. Có lẽ vì vậy mà Bí thư Thành ủy Sài Gòn Nguyễn Thiện Nhân, đại diện của phe Tổng – Chủ Trọng ở miền Nam, phải hứa rằng vụ Thủ Thiêm sẽ được giải quyết trong năm 2019, trái với lời hứa trước đó rằng vụ này chỉ cần cuối tháng 11/2018 là giải quyết xong. Ở đây, các nhà báo “lề dân” hóa ra lại có cách nghĩ giống với phe “đốt lò”, họ đều đánh giá thấp thế lực đứng sau Tất Thành Cang.

Quyền lực ngầm của “lãnh chúa Sài Gòn”

Thế lực đứng sau bảo vệ Tất Thành Cang có nhiều nhân vật cộm cán, gắn liền với những mắt xích quyền lực ăn vào gốc rễ sâu nhất của chế độ, trong đó có cựu Bí thư Thành ủy Sài Gòn Lê Thanh Hải. Trên danh nghĩa thì ông Nguyễn Thiện Nhân đang là Bí thư Thành ủy đương nhiệm của thủ phủ miền Nam, nhưng về thực tế, chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn chưa bao giờ rời khỏi tay Lê Thanh Hải. Nhìn lại lịch sử chính trường Sài Gòn từ sau năm 1990 đến nay mới thấy hóa ra đây không phải lần đầu tiên phe cộng sản miền Nam tỏ thái độ ngầm đối đầu với phe cộng sản miền Bắc. Thời “đồng chí X” còn là chính khách quyền lực nhất Việt Nam, doanh nghiệp của bà Nguyễn Thanh Phượng vẫn gặp thất bại ở Sài Gòn. Ngay cả ái nữ của “đồng chí X” cũng phải nể mặt “lãnh chúa Sài Gòn” Lê Thanh Hải.

Quyền lực ngầm nhưng đầy trọng lượng của Lê Thanh Hải gần đây được thể hiện qua một phát biểu của Chủ tịch UBND Sài Gòn Nguyễn Thành Phong. Chiều 6/12/2018, trong kỳ họp thứ 12 HĐND Sài Gòn khóa IX, ông Phong nói: “Các cuộc thanh, kiểm tra, điều tra, khởi tố giúp TP nhận thức rõ các hạn chế, khuyết điểm, thẳng thắn nhìn nhận và tập trung giải quyết để làm tốt hơn trong thời gian tới. Tuy nhiên, cũng có phần làm giảm sự năng động của đội ngũ cán bộ, công chức thành phố, dẫn đến đôi lúc chậm giải quyết hồ sơ hành chính”. Nói thẳng ra, trong lúc lò của Tổng – Chủ Trọng ngày càng nóng và liên tục ra áp lực kêu gọi phía miền Nam tuân lệnh trung ương và xử lý Tất Thành Cang, ông Nguyễn Thành Phong đã ngầm tỏ thái độ không phục, trước thì giả vờ khen, sau thì phê phán chiến dịch “đốt lò” ở miền Nam, chê rằng các vụ thanh tra, kiểm tra đang làm gián đoạn hoạt động của bộ máy hành chính Sài Gòn.

Những ai hiểu được bản chất của chế độ toàn trị ở Việt Nam sẽ thấy rằng phát biểu đó không bình thường chút nào. Với quyền lực Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước, ông Nguyễn Phú Trọng đã trở thành “hoàng đế”, chiến dịch thanh trừng phe nhóm “đồng chí X” lúc trước phải dừng lại trước ải Trần Bắc Hà, thì nay dễ dàng vượt qua ải này. Vậy mà một quan chức miền Nam dám tỏ thái độ không phục. Đúng như người ta hay nói: “Nước xa không cứu được lửa gần”, ông Trọng quyền lực mấy thì vẫn ở ngoài Bắc, ông Nguyễn Thành Phong kiêng nể ông Trọng, nhưng vẫn phải sợ đường dây quyền lực của “vua không ngai” ở miền Nam, Lê Thanh Hải. Trong tình hình hầu như quan chức, lãnh đạo ở tất cả các tỉnh thành phải tung hô chiến dịch “đốt lò” của ông Trọng, ông Nguyễn Thành Phong gần như trở thành quan chức cộng sản duy nhất dám công khai phản đối chiến dịch tâm huyết của Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước. Rõ ràng, ông Phong không phải làm liều mà có bệ đỡ rất vững chắc, nên cho tới giờ vẫn chỉ có ít báo “lề đảng” có bài công kích phát biểu nói trên của ông Nguyễn Thành Phong.

Chỉ còn hơn một tuần nữa là năm 2018 kết thúc nhưng phe “đốt lò” vẫn đang loay hoay trước những bước tường cuối cùng quá kiên cố trong vụ Thủ Thiêm. Lời hứa của ông Trọng rằng phải giải quyết được các trọng án kinh tế - chính trị trước khi năm 2018 kết thúc như vậy đã không thực hiện được. Một số báo “lề dân” bắt đầu nhận ra kích thước khổng lồ của đường dây bảo vệ Tất Thành Cang. Không có thế lực bảo vệ đó, ông Tất Thành Cang cũng chẳng khác gì ông Đinh La Thăng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương có thể xử lý rất dễ dàng, nhưng sự có mặt của thế lực đó khiến mọi chuyện hoàn toàn khác. Người ta phải nhìn lại người đứng ngay sau ông Cang là “vua không ngai” của miền Nam, Lê Thanh Hải. Rồi người ta phải nhìn tiếp đến người phụ nữ đứng cạnh ông Hải, Trương Thị Hiền, bào muội của cựu Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa. Nhưng ngay cả bà Trương Mỹ Hoa cũng chưa phải tên tuổi lớn sau cùng trong đường dây quan chức cộng sản đã và đang “làm mưa, làm gió” ở miền Nam suốt hơn 20 năm nay.

Mâu thuẫn giữa cộng sản miền Bắc và cộng sản miền Nam là hoàn toàn có thật và ngày càng trầm trọng. Diễn biến sai phạm Thủ Thiêm và nỗ lực loay hoay xử lý Tất Thành Cang là minh chứng rõ ràng nhất. Một Ủy ban Kiểm tra Trung ương giờ không ngại truy bắt cả Trần Bắc Hà vẫn phải để ông Tất Thành Cang nghỉ phép. Muốn giải quyết triệt để sai phạm Thủ Thiêm chắc chắn phải gõ được cửa nhà Lê Thanh Hải, nhưng giờ cả ông Tất Thành Cang còn xử lý chưa được thì nói gì đến “lãnh chúa Sài Gòn”. Mâu thuẫn vẫn còn tiếp diễn vì ông Trọng đã tỏ rõ thái độ xử lý các nhóm kiêu binh ở miền Nam, lập lại quyền kiểm soát tuyệt đối của trung ương cộng sản ở miền Bắc. Tuy nhiên, chiến thắng của bất kỳ phe nào cũng không mở ra được khả năng giải quyết tình trạng kinh tế ảm đạm và tình hình xã hội bất an ở Việt Nam hiện tại.

Huyền Dũng

20/12/2018

Việt Nam Nguyễn Phú Trọng Sài Gòn Cộng sản